Weet-varia’s wetenschap & technologie, oudere pagina’s.
Weet-varia’s wetenschap & technologie, oudere pagina’s.

Bron: BBC-news science/nature of technologie, tenzij anders vermeld.

Varia-index.
Varia-index.
het kunnen lezen daarvan. Ben Murdin, een natuurkunde professor aan de Universiteit van Surrey in zuid-oost Engeland beschreef de technologie als van de GMR-sensor als die van een straaljager met een snelheid van 30000 km per uur, die een meter boven de grond vliegt en daarbij  in staat is om elke grasspriet te zien en ook nog in een log vast te leggen en te specificeren. <dus denk daar eens aan als je de volgende keer je wonderbare gadget gebruikt.>
9 oktober 2007. Nobelprijs voor nobele techniek.
We staan er niet altijd bij stil, maar dat veel informatie op steeds kleinere apparaten (I-pods, MP3-spelers,laptops) terecht kan is het gevolg van knap werk door natuurkundigen. De oorspronkelijk harde schijf kende een beperkte opslag capaciteit omdat die nullen en enen opsloeg in verschillend gemagnetiseerde gebieden op de schijf. De Fransman Albert Fert en de Duitser Peter Gruenberg zorgden voor een doorbraak in de nanotechnologie, waarmee heel meer en op kleinere oppervlakken informatie kan worden opgeslagen.  Nog steeds trouwens berustend op magnetisme, maar nu met een techniek die 'Giant magnetoresistance (GMR) heet en het mogelijk maat om 100 Giga-bytes aan informatie in laptops op te slaan, overeenkomend met een 1 km boekenplank vol boeken .  Het GMR-effect, waarbij minieme  magnetische input relatief grote elektrische respons oplevert werd mogelijk door het  stapelen van nanometer-dikke lagen van magnetisch en niet-magnetische atomen. Onthouden van vroegere lessen: Atomen ontlenen hun magnetische eigenschappen aan hun spin, simpel gesteld: het roteren om hun as. Gaan er meer elektronen in een atoom linksom dan rechtsom (of omgekeerd), dan zijn ze magnetisch, maar zijn er evenveel linksom als ‘rechtsom’ spinnende elektronen, dan zijn atomen niet magnetisch. Dit stukje natuurkunde was ook van toepassing op de oude schijven, maar het verschil met het GMR-effect is dat we nu spreken over kleine groepen atomen, i.pv. kleine gebieden met heel veel atomen. De kunst van de nieuwe techniek schuilt overigens niet alleen in het opslaan van informatie, maar ook in
Spiegels tegen asteroïden (BBC-science-news 5 oktober).
We hebben alle reden om ons zorgen te maken over de kans dat een grote asteroïde ons leven op aarde beëindigd, want daaraan wordt het uitsterven van de dinosauriërs, die langer hebben bestaan dan wij, geweten.   Het is zelfs zo dat elke eeuw de aarde getroffen wordt door een asteroïde van 100 meter en in 1908 werd  een gebied groter dan Londen vernietigd door het ruimte-gesteente (Tunguska explosie, Siberië). Vraag: kunnen wij wat ondernemen tegen de levens-bedreigende kanjers? Het lijkt voor de hand te liggen om de in onze tijd beschikbare kernkoppen een nuttig doel te geven.  Maar het opblazen van
een asteroïde kan wel eens er voor zorgen dat in plaats van één grote inslag een reeks inslagen met hetzelfde bruto-effect in de plaats komt. Een team van de Universiteit van Glasgow meent een betere oplossing voor het probleem te hebben. Namelijk om satellieten in een baan rond een bedreigende  asteroïde te brengen, met spiegels die met reflecterend zonlicht het gesteente tot 2100 graden verhitten en doen smelten. Verwacht gevolg zal zijn dat de asteroïde zijn koers wijzigt, weg  van de aarde.  Overigens is er heel wat spiegel-oppervlak nodig. Zo had de Tungusta explosie (gesteente van zeker 60 meter, hoewel de schattingen uiteenlopen) volgens dit recept voorkomen moeten met 10 satellieten, die elk met een 20 meter spiegel  zouden zijn uitgerust. Voor grotere steenbrokken is overigens proportioneel meer spiegel-oppervlak nodig. <Niet
goedkoop dus, maar het gaat natuurlijk wel over het menselijk bestaan op onze planeet>
via openingen (tracheeën)  in hun exo-skelet,  waar een soort klepje's (Engels: tergites, Nederlands:?) overheen vallen.  De Cyprische bijen duwen die klepje's dicht, waardoor de horzel stikt. Onderzoekers bewezen dit door bij horzels, plastic schijfjes tussen genoemde klepje's te stoppen. Resultaat: het vermoorden van de horzels nam veel meer tijd in beslag. <Maar welke variant ook wordt toegepast, conclusie is in elk geval dat knuffelen minsten zo gevaarlijk kan zijn als steken. Waarvan acte.>
Onderzoeker: Gerard Arnold, Frans Nationaal Wetenschappelijk Onderzoeksinstituut CNRS.
19 september (Reuter). Stamcellen van onderen.
Zoals waarschijnlijk bekend zijn die stamcellen nuttig voor wond-heling, vervangen ziek
18 september. Dodelijke knuffels.
Bijen houden niet van horzels en omgekeerd. Je zou dan verwachten dat bij een onderlinge strijd de bijen de horzels proberen dood te steken. Maar nee, bijen blijken tegenover horzels aan dood-knuffelen te doen. Er zijn daarbij twee varianten bekend, de laatste na recent onderzoek. Van Aziatische bijeen wist men dat het slachtoffer door een zwerm zodanig omringd wordt dat diens lichaamstemperatuur een fatale hoogte bereikt. Maar na genoemd onderzoek is gebleken dat Cyprische bijeen meer de methode van de cobra volgen. Het is zo dat insecten ademen
var111007
11 oktober 2007
var07-II
Ig-Nobelprijs. (4 oktober)
Naast de nobel prijs bestaat er  ook nog de ignobel (verachtelijke) Nobelprijs, kortweg Ig-Nobelprijs.  Het betreft een creatie  van de ‘Annals of Improbable Research’ (AIR), een wetenschappelijk magazine. De beloning, nu in het 17e jaar, is bedoeld om  het ongewone en fantasierijke initiatief te eren en om de belangstelling voor
wetenschap,technologie en medische kennis op te wekken. Enkele winnaars in 2007:
Medicijnen : Brian Witcombe, onderzoek van de gezondheidsgevolgen van het degen-slikken..
Taal-wetenschap - Een team van de universiteit van Barcelona voor het aantonen dat ratten niet in staat zijn onderscheid te maken tussen personen, die Japans en Nederlands achterstevoren spreken.
Vrede: Het ‘US Air Force Wright’ Laboratorium voor  research and ontwikkeling van een chemisch wapen dat de vijandige soldaten aanzet tot wijd verspreid homoseksueel gedrag. <(Zijn Homo’s dan niet zo strijdlustig of eerder in voor ‘make love not war’?)>

Albert Fert

Peter Gruenberg

‘schakelaar ', waarmee de ontwikkeling naar een gewenste functie kan worden gecontroleerd, nog gevonden worden. Maar bij muizen is zoiets al gelukt, want met stamcellen uit de balzak konden ader-, hart- en spiercellen worden gekweekt.  Er is dus alle hoop dat het bij mensen ook zal kunnen, in welk geval mannen met een kleine ingreep genetische verwante medemensen zouden kunnen helpen. <Al is snijden in genoemd orgaan voor de meeste mannen beslist een gevoelige kwestie>
Fert en Greunberg: kregen dit jaar de Nobelprijs Natuurkunde voor hun werk.