column.
lijst columns
lijst
lijst
lijst columns
C-lijst_frm.
01-04-05 Suggesties voor D'66
Waar kinderen vroeger naar school gingen lopen of fietsen worden ze nu vaak met de auto gebracht, naast veel snackbarbezoek oorzaak van te dikke kindertjes. Terwijl we tegenwoordig minder bewegen worden we aangespoord harder en meer te werken en teneinde de auto te betalen, waarmee de kindertjes naar school gebracht
worden, zullen we dat ook wel moeten. Geen wonder dat er nogal wat mensen fysiek of geestelijk uit het lood raakten en van de WAO een ruim gebruik gemaakt werd, maar dat is afgelopen. Op het moment worden aanvankelijk volledig afgekeurden, door verzekeringsartsen, die de trouw aan Hippocrates voor de loyaliteit aan het kabinetsbeleid hebben gewisseld, weer volledig arbeidsgeschikt verklaard. Vanuit het standpunt van Balkenende is deze behandeling van WAO-ers eigenlijk wel begrijpelijk. Zijn eerste kabinet kende ook legio arbeidsongeschikten, die hij toch mooi vrij lang aan het regeerwerk hield. En ook zijn huidige kabinet telt bewindslieden, die volgens oudere kwaliteitsnormen eigenlijk afgekeurd hadden moeten worden.

Niettemin heeft menig bewindspersoon met politieke gezondheidsproblemen toch zijn eminente plekje in de regering moeten opgeven en zoals bekend is Thom de Graaf de laatste in die reeks. De vraag of het voor D'66 gezond is aan de coalitie te blijven deelnemen komt in het komende weekeinde voor de leden aan bod. Moeten die leden zich net als hun kamerleden overgeven aan het ouderlijke geknuffel van van Aartsen en Verhagen, door deze getroost, omdat de PvdA zo stout geweest was de arme Thom niet zijn zin te geven? Of besluit D'66 toch op eigen benen te blijven staan? Alleen in het laatste geval is er grond voor het voortbestaan van de partij, ooit op haar manier tegen de gevestigde orde, maar door kabinetsdeelname met het meest behoudende deel van Nederland verbonden, nu niet meer met excuus op eigen specifieke wensen te kunnen scoren. Gaat D'66 op eigen benen door, dan wordt het echter wel tijd voor een herbezinning.

Hoe ook over de kroonjuwelen van D'66 gedacht mag worden, als deze na decennia van propopaganda buiten eigen kring nog geen enthousasme daar voor kan wekken, dan zou toch eens de vraag gesteld moeten worden of het juist niet behoudend is, daar aan te blijven vast houden. Met name als je opeens steun -voor de direct gekozen burgemeester- krijgt van de allebehalve revolutionaire VVD. Het is dan verstandig om zich te realiseren dat systeemveranderingen niet noodzakelijk vooruitgang impliceren. Dat geldt voor de afbraak van de sociale zekerheid, maar ook voor veranderingen in het kiessysteem, die wellicht meer campagnespectakel opleveren, maar per saldo de beinvloeding van het bestuur door de burgers verminderen. Immers, waar burgers nu -hoewel minder als voor het ingevoerde dualisme- tussen verkiezingen door terecht kunnen bij raadsleden, zullen ze bij een rechtsteeks gekozen burgemeester zich vaker tot deze moeten wenden. Omdat de dag maar 24 uur telt, in de praktijk echter heel vaak bij door hem aangestelde ambtenaren of benoemde wethouders. Hoezo democratische vooruitgang?

Het bestuur wordt met een direct gekozen burgemeester minder gehinderd door invloeden van buiten en dat verklaart waarom een partij als de VVD bij nader inzien wel te vinden is voor het idee. Trouwens, de kandidaten zullen ergens geld voor de campagnes vandaan moeten halen en dat betekent (net als in de USA), dat ze óf zelf vermogend zijn óf warme contacten hebben met het bedrijfsleven, omstandigheden, die in VVD-kringen ook op warme sympathie mogen rekenen. Voor de liefhebbers bestaat in het geval van burgemeestersverkiezingen wel het voordeel van meer theater, soap en persoonlijk getint moddergegooi in de campagnes, wat ongetwijfeld meer gekruide stof voor actualiteitenrubrieken oplevert. Dan kan al het andere amusement wel naar de commercielen, zullen ze, met zegen van Medy van der Laan, bij de VVD denken.

Voor eigentijdse verniewingen die op brede steun kunnen rekenen (door de gemeenteraad gekozen i.p.v. benoemde burgemeester en meer gewicht voor de voorkeurstemmen) is de inbreng van D'66 inmiddels niet meer nodig. Maar als D'66 zich herbezint over haar rol, dan heb ik nog wel wat suggesties, die ook passen bij een pragmatisch (kan dat?) idealisme. Bouwfraude en Betuwelijn hebben de noodzaak aangetoond van steviger controle van raden en parlement op het uitvoerend bestuur. Het vroeg én effectief betrekken van burgers bij ontwikkelingen waar ze belang bij hebben (Zwarte Madonna en Strijkijzer) mag wel eens wat meer handen en voeten krijgen. Criteria voor salarisniveau's voor instellingen, die met overheidsgeld werken en meer toezicht op de soort uitgaven is wellicht ook een goed idee. Persoonlijk heel mooi vind ik de gedachte dat werknemers wat meer te zeggen krijgen over de uiterst royaal betaalde managers, die niettemin bij tijd en wijlen flinke strategische fouten maken. D'66-leden: wat had u gedacht van directe verkiezingen van managers?