P-archief.Entree.
Perspectief
archief_frm.
P-archief.
entree.
GroenLinks is bezig met een proces dat moet leiden tot hernieuwing van partij-beginselen. Hoog tijd, want de onrust die in de partij uitbrak na de publicatie van ‘Vrijheid eerlijk delen’ toonde onder meer het gemis aan een toetsingskader bij het uitzetten van een nieuwe koers aan.  Daarmee bedoel ik niet dat er geen uitgangspunten bestonden,  want in 1992 is er een program van uitgangspunten opgesteld. Alleen heb ik niet gemerkt dat daar ook iets mee gedaan wordt. Als we vinden dat voortschrijdend inzicht noopt tot een nieuwe politieke koers, dan zou wat mij betreft dat echter onmiddellijk moeten leiden tot de vraag of dat past binnen eerder opgestelde uitgangspunten.  Sterker, ik vind dat eigenlijk geen verkiezingsprogramma zou moeten worden opgesteld zonder toetsing aan het program van uitgangspunten.  En als mensen zich afvragen of
ze thuis horen bij GroenLinks, dan zouden ze dat eerder moeten vaststellen aan de hand van een beginsel-document, dan aan de hand van een verkiezingsprogramma. Het laatste omspant immers nooit meer dan  4 jaar aan voornemens, korter dan het bereik van elke serieuze politieke filosofie, met al ingebouwde concessies tussen het wenselijke en het haalbare.   Een argument om het beginsel-programma als belangrijkste partij-document te bestempelen en ook als zodanig  toe te passen.  Bij wijze van spreken als een grondwet, waarbinnen alles behoort te passen. Nieuwe inzichten moeten dan vervolgens geen alibi zijn om het beginsel-program  te vergeten, maar aanleiding om te kijken of beginselen hernieuwd dienen te worden, waarna deze opnieuw als toetsingskader kunnen worden toegepast.  En dat is dan  ook wat zou moeten gebeuren met het eindresultaat  van het huidige tracé naar een nieuw program van uitgangspunten. Gezien de prominente functie die  het beginselprogramma zou moeten krijgen, is het ook belangrijk te vragen waaraan dit zal moeten voldoen.
Context versus ad hoc.
De uitlatingen van Wilders en Verdonk op de rechterlijke uitspraak ‘tasjesdief’ zijn niet alleen inhoudelijk verwerpelijk (politici op de stoel van de rechter, aanmoediging van eigenrichting), maar zijn ook het zoveelste voorbeeld van ad hoc gedragingen, die om een bredere kritische reactie vragen. Wat voor type rechtsstaat staan deze parlementariers eigenlijk voor? Hoe verhoudt zich het aanmoedigen van eigenrichting tot het verwerpen van eerwraak?  Vragen naar de uitgangspunten zouden door politieke tegenstanders en media  veel vaker gesteld moeten worden in plaats dat deze steeds ad hoc-kritiek leveren op ad hoc uitlatingen (of op de ‘toon’). GroenLinks kan daarin het voorbeeld geven, maar dient ook gereed zijn om de eigen opstelling vanuit de context van  GL-beginselen toe te lichten. Dat vereist  toegankelijke, gemakkelijk vast te houden  teksten, met eventuele complexe aspecten beschreven in bijlagen.    
Perspectief versus pure context.
Vaker spreken vanuit verbanden (context) die een regeerperiode of omstandigheden van het moment overstijgen vertegenwoordigt niet alleen kwaliteit, diepgang en het afstand nemen van de waan van de dag. Het maakt een partij ook herkenbaarder. Het is in feite bizar, dat je eerst na gebruik van de Stemwijzer te weten komt wat je partij van voorkeur is. Nog even en mensen gaan de consumentenbond raadplegen voor hun partijkeuze, net als de aanschaf van een nieuwe tv. Verkiezingsprogramma en daarmee ook de Stemwijze hebben het nadeel dat ze maar deels inzicht verschaffen in het toekomstig handelen van een partij. Onverhoedse regeringsdeelname of oppositie,  uitkomsten van onderhandelingen en geheel onvoorziene  maatschappelijke veranderingen kunnen  tot  grote afwijkingen van het verkiezingsprogramma leiden of tot initiatieven ,die niet in die programma’s genoemd worden. Verstandige kiezers kijken daarom niet naar de letter van programma’s maar naar geest en denkrichting. En daarin zou een beginselprogramma, niet gehinderd door pragmatische overwegingen van het moment, veel meer inzicht kunnen verschaffen.  Met name, als dat beginselprogram beeldend geschreven wordt als  een wenkend perspectief voor de toekomst, met een zicht  op het meest wenselijke  type samenleving, de meest wenselijke wereld.  De manier waarop ik graag het nieuwe beginselprogramma van GroenLinks zou zien.
Utopia volgens Thomas Moore

Home_120308

12 maart 2008 
 Perspectief en passie.